صبح، وقتی هنوز سکوت خانه نشکسته، خواندن زیارت عاشورا با نگاهکردن به ترجمه هر فراز، حالوهوای دیگری دارد؛ اما پیدا کردن متنی که عبارت عربی و معنی آن را دقیقاً کنار هم آورده باشد، همیشه آسان نیست. گاهی متن میان توضیحات طولانی گم میشود و گاهی ترجمه آنقدر از اصل عبارت فاصله دارد که تمرکز هنگام قرائت را دشوار میکند.
اینجا متن زیارت عاشورا از ابتدا، بهصورت خطبهخط و همراه با ترجمه فارسی آمده است تا بتوانید با مکث و توجه بیشتری بخوانید. پس از متن اصلی، دعای علقمه و آداب قرائت جداگانه ارائه میشود تا هر بخش را با جایگاه و محتوای خودش دنبال کنید.
زیارت عاشورا چیست و چرا اهمیت دارد؟
زیارت عاشورا زیارتنامهای است که از امام محمد باقر(ع) بهوسیله علقمه بن محمد حضرمی نقل شده است. این زیارت در منابع معتبر شیعه مانند کامل الزیارات اثر ابنقولویه، مصباحالمتهجد شیخ طوسی و مفاتیحالجنان شیخ عباس قمی آمده است.
به گفته میرزا جواد تبریزی، از مراجع تقلید شیعه، در اهمیت این زیارتنامه همین بس که علمای بزرگ شیعه همچون ابنقولویه، شیخ طوسی، ابن مشهدی، سید ابنطاووس، علامه حلی، شهید اول و دیگران در طی قرون متمادی آن را نقل کردهاند.
پخش صوتی زیارت عاشورا
پخشکننده زیر را برای شنیدن قرائت اجرا کنید.
متن و ترجمه خط بهخط زیارت عاشورا
در این بخش، متن زیارت عاشورا را بهصورت فراز به فراز میخوانید. هر سطر عربی بلافاصله زیر آن ترجمه فارسی آمده است تا هنگام قرائت، نگاه بهراحتی دنبال معنی کند.
- ابتدای زیارت: سلام بر امام حسین(ع)
- شهادت، فضایل و پیامهای زیارت
- لعن بر ستمگران و قاتلان
- دعای پایانی زیارت عاشورا
السَّلامُ عَلَیْکَ یَا أَبا عَبْدِاللّٰهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یا خِیَرَةَ اللّٰهِ وَابْنَ خِیرَتِهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ، وَابْنَ سَیِّدِ الْوَصِیِّینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ فاطِمَةَ سَیِّدَةِ نِساءِ الْعالَمینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا ثارَ اللّهِ وَ ابْنَ ثارِه، وَ الْوِتْرَ الْمَوْتُورَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ وَ عَلَى الْاَرْواحِ الَّتى حَلَّتْ بِفِنائِکَ، عَلَیْکُمْ مِنّى جَمیعًا سَلامُ اللّهِ اَبَدًا ما بَقیتُ وَ بَقِىَ اللَّیْلُ وَ النَّهارُ،
یا اَبا عَبْدِ اللّهِ لَقَدْ عَظُمَتِ الرَّزِیَّةُ، وَ جَلَّتْ وَ عَظُمَتِ الْمُصیبَةُ بِکَ عَلَیْنا وَ عَلى جَمیعِ اَهْلِ الْاِسْلامِ، وَ جَلَّتْ وَ عَظُمَتْ مُصیبَتُکَ فِى السَّماواتِ عَلى جَمیعِ اَهْلِ السَّماواتِ، فَلَعَنَ اللّهُ اُمَّةً اَسَّسَتْ اَساسَ الظُّلْمِ وَ الْجَوْرِ عَلَیْکُمْ اَهْلَ الْبَیْتِ، وَ لَعَنَ اللّهُ اُمَّةً دَفَعَتْکُمْ عَنْ مَقامِکُمْ، وَ اَزالَتْکُمْ عَنْ مَراتِبِکُمُ الَّتى رَتَّبَکُمُ اللّهُ فیها، وَ لَعَنَ اللّهُ اُمَّةً قَتَلَتْکُمْ، وَ لَعَنَ اللّهُ الْمُمَهِّدینَ لَهُمْ بِـالَّتمْکینِ مِنْ قِتالِکُمْ، بَرِئْتُ اِلَى اللّهِ وَ اِلَیْکُمْ مِنْهُمْ وَ مِنْ اَشْیاعِهِمْ وَ اَتْباعِهِمْ وَ اَوْلِیائِهِمْ.
یا اَبا عَبْدِ اللّهِ اِنّى سِلْمٌ لِمَنْ سالَمَکُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حارَبَکُمْ اِلى یَوْمِ الْقِیامَةِ، وَ لَعَنَ اللّهُ آلَ زیادٍ وَ آلَ مَرْوانَ، وَ لَعَنَ اللّهُ بَنى اُمَیَّةَ قاطِبَهً، وَ لَعَنَ اللّهُ ابْنَ مَرْجانَهَ، وَ لَعَنَ اللّهُ عُمَرَ بْنَ سَعْدٍ، وَ لَعَنَ اللّهُ شِمْراً، وَ لَعَنَ اللّهُ اُمَّةً اَسْرَجَتْ وَ اَلجَمَتْ وَ تَنَقَّبَتْ لِقِتالِکَ. بِاَبى اَنْتَ وَ اُمّى لَقَدْ عَظُمَ مُصابى بِکَ، فَاَسْاَلُ اللّهَ الَّذى اَکْرَمَ مَقامَکَ وَ اَکْرَمَنى بِکَ، اَنْ یَرْزُقَنى طَلَبَ ثارِکَ مَعَ اِمامٍ مَنْصُورٍ مِنْ اَهْلِ بَیْتِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِه. اَللّهُمَّ اجْعَلْنى عِنْدَکَ وَجیهًا بِـالْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السّلامُ فِى الدُّنْیا وَ الاْخِرَةِ. یا اَبا عَبْدِ اللّهِ
اِنّى اَتَقَرَّبُ اِلَى اللّهِ وَ اِلى رَسُولِه وَ اِلى اَمیرِالْمُؤْمِنینَ، وَ اِلى فاطِمَةَ وَ اِلَى الْحَسَنِ وَ اِلَیْکَ بِمُوالاتِکَ، وَ بِالْبَرآئَةِ مِمَّنْ قاتَلَکَ وَ نَصَبَ لَکَ الْحَرْبَ، وَ بِالْبَرآئَةِ مِمَّنْ اَسَّسَ اَساسَ الظُّلْمِ وَ الْجَوْرِ عَلَیْکُمْ، وَ اَبْرَاُ اِلَى اللّهِ وَ اِلى رَسُولِه مِمَّنْ اَسَّسَ اَساسَ ذلِکَ، وَ بَنى عَلَیْهِ بُنْیانَهُ، وَ جَرى فى ظُلْمِه وَ جَوْرِه عَلَیْکُمْ وَ عَلى اَشْیاعِکُمْ
بَرِئْتُ اِلَى اللّهِ وَ اِلَیْکُمْ مِنْهُمْ، وَ اَتَقَرَّبُ اِلَى اللّهِ ثُمَّ اِلَیْکُمْ بِمُوالاتِکُمْ وَ مُوالاةِ وَلیِّکُمْ، وَ بِالْبَرآئَةِ مِنْ اَعْدائِکُمْ وَ النّاصِبینَ لَکُمُ الْحَرْبَ، وَ بِالْبَرآئَةِ مِنْ اَشْیاعِهِمْ وَ اَتْباعِهِمْ. اِنّى سِلْمٌ لِمَنْ سالَمَکُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حارَبَکُمْ، وَ وَلِىٌّ لِمَنْ والاکُمْ وَ عَدُوٌّ لِمَـنْ عـاداکُمْ، فَاَسْـاَلُ اللّهَ الَّذى اَکْرَمَنى بِمَعْرِفَتِکُمْ وَ مَعْرِفَةِ اَوْلِیائِکُمْ، وَ رَزَقَنِـى الْبَرائَـةَ مِنْ اَعْدائِکُـمْ، اَنْ یَجْعَلَنى مَعَکُمْ فِى الدُّنْیا وَ الاْخِرَةِ، وَ اَنْ یُثَبِّتَ لى عِنْدَکُمْ قَدَمَ صِدْقٍ فِى الدُّنْیا وَ الاْخِرَةِ
وَ اَسْاَلُهُ اَنْ یُبَلِّغَنِى الْمَقامَ الْمَحْمُودَ لَکُمْ عِنْدَ اللّهِ، وَ اَنْ یَرْزُقَنى طَلَبَ ثارى (ثارِکُمْ) مَعَ اِمامٍ هُدًى (مَهْدىٍّ) ظاهِرٍ ناطِقٍ بِـالْحَقِّ مِنْکُمْ، وَ اَسْاَلُ اللّهَ بِحَقِّکُمْ وَ بِالشَّأْنِ الَّذى لَکُمْ عِنْدَهُ، اَنْ یُعْطِیَنى بِمُصابى بِکُمْ اَفْضَلَ ما یُعْطى مُصابًا بِمُـصیبَتِه؛ مُصیبَةً ما اَعْظَمَها وَ اَعْظَمَ رَزِیَّتَها فِى الْاِسْلامِ وَ فى جَمیعِ السَّماواتِ وَ الْاَرْضِ. اَللّهُمَّ اجْعَلْنى فى مَقامى هذا مِمَّنْ تَنالُهُ مِنْکَ صَلَواتٌ وَ رَحْمَةٌ وَ مَغْفِرَةٌ.
اَللّهُمَّ اجْعَلْ مَحْیاىَ مَحْیا مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ مَماتى مَماتَ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اَللّهُمَّ اِنَّ هذا یَوْمٌ تَبَرَّکَتْ بِه بَنُو اُمَیَّهَ، وَ ابْنُ آکِلَةِ الْاَ کْبادِ، اَللَّعینُ ابْنُ اللَّعینِ، عَلى لِسانِکَ وَ لِسانِ نَبِیِّکَ صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِه، فى کُلِّ مَوْطِنٍ وَ مَوْقِفٍ وَقَفَ فیهِ نَبِیُّکَ صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِه. اَللّهُمَّ الْعَنْ اَباسُفْیانَ وَ مُعاوِیَةَ وَ یَزیدَ بْنَ مُعاویَةَ، عَلَیْهِمْ مِنْکَ اللَّعْنَةُ اَبَدَ الاْبِدینَ، وَ هذا یَوْمٌ فَرِحَتْ بِه آلُ زیادٍ وَ آلُ مَرْوانَ بِقَتْلِهِمُ الْحُسَیْنَ صَلَواتُ اللّهِ عَلَیْهِ. اَللّهُمَّ فَضاعِفْ عَلَیْهِمُ اللَّعْنَ مِنْکَ وَ الْعَذابَ الاَلیمَ.
اَللّهُمَّ اِنّى اَتَقَرَّبُ اِلَیْکَ فى هذَا الْیَوْمِ، وَ فى مَوْقِفى هذا، وَ اَیّامِ حَیاتى، بِـالْبَرائَةِ مِنْهُمْ وَ اللَّعْنَةِ عَلَیْهِـمْ، وَ بِـالْمُوالاةِ لِنَبِیِّکَ وَ آلِ نَبِیِّکَ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمُ السَّلامُ
سپس صد مرتبه باید بگویی :
اَللّهُمَّ الْعَنْ اَوَّلَ ظالِمٍ ظَلَمَ حَقَّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ آخِرَ تابِعٍ لَهُ عَلى ذلِکَ. اَللّهُمَّ الْعَنِ الْعِصابَةَ الَّتى جاهَدَتِ الْحُسَیْنَ، وَ شایَعَتْ وَ بایَعَتْ وَ تابَعَتْ عَلى قَتْلِه. اَللّهُمَّ الْعَنْهُمْ جَمیعًا
سپس صد مرتبه باید بگویی :
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اَبا عَبْدِ اللّهِ، وَ عَلَى الْاَرْواحِ الَّتى حَلَّتْ بِفِنائِکَ، عَلَیْکَ مِنّى سَلامُ اللّهِ اَبَدًا ما بَقیتُ وَ بَقِىَ اللَّیْلُ وَ النَّهارُ، وَ لا جَعَلَهُ اللّهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنّى لِزِیارَتِکُمْ.
اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَیْنِ وَ عَلى عَلىِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ عَلى اَوْلادِ الْحُسَیْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَیْنِ
اَللّهُمَّ خُصَّ اَنْتَ اَوَّلَ ظالِمٍ بِاللَّعْنِ مِنّى، وَ ابْدَاْ بِه اَوَّلاً ثُمَّ الْعَنِ الثّانِىَ وَ الثّالِثَ وَ الرّابِعَ. اَللّهُمَّ الْعَنْ یَزیدَ خامِساً، وَ الْعَنْ عُبَیْدَ اللّهِ بْنَ زیادٍ وَ ابْنَ مَرْجانَهَ، وَ عُمَرَ بْنَ سَعْدٍ وَ شِمْراً، وَ آلَ اَبى سُفْیانَ وَ آلَ زیادٍ وَ آلَ مَرْوانَ اِلى یَوْمِ الْقِیامَةِ
سپس در سجده باید بگویی :
للّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْدَ الشّاکِرینَ لَکَ عَلى مُصابِهِمْ، اَلحَمْدُ لِلّهِ عَلى عَظیمِ رَزِیَّتى. اَللّهُمَّ ارْزُقْنى شَفاعَةَ الْحُسَیْنِ یَوْمَ الْوُرُودِ، وَ ثَبِّتْ لى قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَکَ مَعَ الْحُسَیْنِ وَ اَصْحابِ الْحُسَیْنِ، اَلَّذینَ بَذَلُوا مُهَجَهُمْ دُونَ الْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ
سلام بر تو ای اباعبدالله، سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، ای فرزند امیرمؤمنان و فاطمه زهرا، ای خون خدا و فرزند خون خدا، ای مظلوم تنها. سلام بر تو و جانهایی که در پیشگاهت فرود آمدند. سلام خدا بر شما تا زمانی که من زندهام و شب و روز باقی است.
ای اباعبدالله، مصیبت تو بسیار بزرگ و سنگین شد و عزای تو بر ما و همه مسلمانان عظیم است. خدا لعنت کند کسانی را که پایه ظلم بر اهل بیت را بنا نهادند، شما را از جایگاهتان دور کردند، با شما جنگیدند و زمینه این ستم را فراهم کردند. من از آنان و پیروانشان به سوی خدا و شما بیزاری میجویم؛ با دوستداران شما دوست و با دشمنان شما دشمنم.
ای اباعبدالله، از خداوندی که مقام تو را گرامی داشت میخواهم مرا در دنیا و آخرت به واسطه محبت تو عزیز بدارد و خونخواهی تو را همراه امام هدایتگر از خاندان پیامبر نصیبم کند. خدایا مرا در شمار کسانی قرار ده که به محمد و خاندان محمد عشق میورزند و زندگی و مرگم را با محبت آنان قرار بده.
خدایا، این روز روزی است که بنیامیه و پیروان ظلم در آن شادی کردند. لعنت همیشگی خود را بر ابوسفیان، معاویه، یزید و همه کسانی که در این ستم نقش داشتند قرار ده. خدایا همه کسانی را که با حسین جنگیدند، پیمان بستند، همراهی کردند و در شهادت او نقش داشتند، لعنت کن.
سپس صد مرتبه گفته میشود: خدایا نخستین ستمگری را که به حق محمد و خاندان محمد ستم کرد و هر کسی را که از او پیروی کرد لعنت کن. خدایا همه کسانی را که در کشتن حسین شرکت کردند و با او دشمنی کردند، لعنت فرما.
و بعد صد مرتبه سلام گفته میشود: سلام بر تو ای اباعبدالله و بر جانهایی که در کنار تو فدا شدند. سلام خدا بر تو تا همیشه باقی است. خدا زیارت شما را آخرین زیارت من قرار ندهد. سلام بر حسین، بر علی بن الحسین، فرزندان حسین و یاران حسین.
خدایا نخستین، دومین، سومین و چهارمین ستمکاران را لعنت کن و یزید، عبیدالله بن زیاد، عمر بن سعد، شمر، خاندان ابوسفیان، خاندان زیاد و خاندان مروان را تا روز قیامت از رحمت خود دور بدار. سپس در سجده گفته میشود: خدایا تو را به خاطر این مصیبت بزرگ سپاس میگویم. شفاعت حسین را در روز قیامت نصیبم کن و قدمم را همراه حسین و یارانش ثابت بدار؛ همان کسانی که جان خود را در راه دفاع از او فدا کردند.
آداب و نحوه قرائت زیارت عاشورا
برای خواندن زیارت عاشورا، آداب و ترتیبی در منابع شیعه ذکر شده است:
- نماز دو رکعتی: بنابر نقل علقمه، پیش از زیارت عاشورا باید دو رکعت نماز خواند. کیفیت این نماز در منابع به دو صورت آمده: یکی نماز «بعد از طلوع آفتاب» و دیگری نماز «حاجت با سوره یس»؛ هر دو صورت در منابع معتبر ذکر شده است.
- مکان: زیارت عاشورا را میتوان در حرم امام حسین(ع) یا از دور قرائت کرد. زیارت از دور، مخصوصاً در روز عاشورا، فضیلت ویژهای در منابع ذکر شده است.
- زمان: اقوال مختلفی درباره زمان مناسب ذکر شده؛ اما بنابر روایت، هر روز صبح میتوان زیارت عاشورا را خواند. روز عاشورا نیز تأکید بیشتری بر قرائت این زیارت دارد.
- وضو و طهارت: مانند هر دعا و زیارتی، بهتر است با طهارت خوانده شود، هرچند در منابع نصی بر وجوب وضو هنگام زیارت عاشورا نیامده است.
- تقدیم صلوات: پیش از شروع زیارت، درود و صلوات بر محمد و آل محمد(ص) فرستاده میشود.
ثواب قرائت زیارت عاشورا
براساس روایتی که علقمه بن محمد حضرمی از امام باقر(ع) نقل کرده است، کسی که پس از سلام بر امام حسین(ع) و دو رکعت نماز، زیارت عاشورا را بخواند، هزار هزار حسنه به او عطا میشود، هزار هزار گناه از او محو میشود و هزار هزار درجه بالا میرود و از کسانی خواهد بود که در رکاب امام حسین(ع) به شهادت رسیدهاند؛ همدرجه با آنان خواهد بود. همچنین او در ثواب تمام انبیا، رسولان و هر کس که امام حسین را از روز شهادتش تا کنون زیارت کرده است، شریک خواهد بود.
در این روایت آمده است که امام پنجم شیعیان بعد از نقل این زیارت، فرمود: «ای علقمه! اگر توانستی هر روز از عمرت حسین(ع) را با این زیارتنامه، زیارت کنی، این کار را انجام بده، پس برای تو ثواب تمام این زیارت است.»
بر پایه روایت مذکور، کسی که با این زیارتنامه، امام حسین(ع) را در روز عاشورا از دور زیارت کند، تمام آن ثوابها نیز برایش نوشته میشود.
درباره عبارت لعن در زیارت عاشورا
برخی از محققان درباره استناد عباراتی از زیارت عاشورا به چهارده معصوم، تردید کردهاند. سید مرتضی عسکری و محمدهادی یوسفی غروی، عبارت «اَللَّهُمَّ خُصَّ أَنْتَ أَوَّلَ ظَالِمٍ بِاللَّعْنِ مِنِّی وَ ابْدَأْ بِهِ أَوَّلاً… إِلَی یوْمِ الْقِیامَةِ» را منقول از معصومان(ع) نمیدانند و معتقدند این عبارت تا پیش از نیمه قرن هفتم قمری در متن زیارت عاشورا وجود نداشته است و بعد از سال ۶۵۰ق به کتاب مصباح المتهجد افزوده شد. از این رو، این فراز در برخی از نسخههای مصباحالمتهجد وجود دارد و در برخی از نسخههای آن نیست.
مسلم داوری اصفهانی در کتاب «زیارة عاشوراء تحفة من السماء» در پاسخ به این نکته که یکی از فرازهای لعن در یکی از نسخههای مصباح المتهجد وجود ندارد، با بررسی چندین نسخه از کتاب مصباح المتهجد، میگوید نسخهای از کتاب مصباح المتهجد شیخ طوسی که سید ابنطاووس بر اساس آن گفته است که متن لعن در آن نیست، تنها یکی از نسخههای در دسترس ابنطاووس بوده است و او سه نسخه دیگر از مصباح داشته که متن لعن و سلام را از آن نسخهها نقل کرده است.
محمدتقی شوشتری، محقق رجالی، نیز در عبارت «اللّهُمَّ الْعَنِ الْعِصابَةَ الَّتي جاهَدَتِ الحُسَينَ وَ شايَعَتْ وَ بايَعَتْ…» کلمه «جاهدت» (به معنای جهاد و مبارزه کردند) را تحریف شده «جاحدت» (به معنای انکار کردند) دانسته است و به آیه ۱۴ سوره نمل استشهاد کرده است. از برخی نسخههای کامل الزیارات نیز «حاربت» نقل شده است.
این اختلافنظرها صرفاً درباره بخشی از فرازهای لعن است و اصل زیارت عاشورا و سلامهای آن را متأثر نمیکند.
پرسشهای متداول
زیارت عاشورا را چه زمانی بخوانیم؟
بنابر روایت نقلشده از امام باقر(ع)، هر روز از عمر میتوان زیارت عاشورا را خواند. در منابع به تأکید بیشتری برای قرائت در روز عاشورا اشاره شده است.
آیا زیارت عاشورا همان دعای عاشوراست؟
خیر. زیارت عاشورا یک زیارتنامه است که شامل سلامها، شهادتها و لعنهاست و متن آن از امام باقر(ع) نقل شده است. دعای عاشورا دعای کوتاه و جداگانهای است که در همان مناسبت مطرح میشود.
آیا میتوان زیارت عاشورا را بدون نماز دو رکعتی خواند؟
بله. بنابر نص صریح و محکم روایت، خواندن نماز دو رکعتی پیش از زیارت، فضیلت کاملتری را به همراه دارد؛ اما در صورتی که فرد شرایط آن را نداشته باشد، میتواند زیارت عاشورا را بدون آن نیز بخواند.
زیارت عاشورا از چه منبعی نقل شده است؟
زیارت عاشورا از امام محمد باقر(ع) نقل شده و در کتابهایی مانند «کامل الزیارات» ابنقولویه، «مصباح المتهجد» شیخ طوسی و «مفاتیح الجنان» شیخ عباس قمی آمده است.
جمعبندی
زیارت عاشورا یکی از شناختهشدهترین زیارتنامههای شیعه است که عظمت و جایگاه امام حسین(ع) را در قالبهای مختلف بیان میکند؛ از سلامهای آغازین گرفته تا شهادت بر فضایل و مظلومیت ایشان و سپس لعن بر ستمگران و دعا برای همراهی با امام در دنیا و آخرت. خواندن متن زیارت با ترجمه خطبهخط، آنگونه که در این صفحه آمده، کمک میکند تا ارتباط عمیقتری با معنای کلام برقرار شود و قرائت هر صبح از یک عادت روزمره به یک ارتباط معنوی آگاهانه تبدیل گردد.
برای رعایت احتیاط در نقل، این محتوا بر اساس روایات و منابع معتبر شیعه تدوین شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد. هرگونه ادعای ثواب یا اثر خاص باید با مراجعه به منابع اصلی و مرجع تقلید بررسی شود.
بررسی کوتاه قبل از شروع زیارت عاشورا
- وضو یا حداقل طهارت ظاهری برای ایجاد حالت حضور ذهن.
- محیط ساکت یا هدفون برای پخش صوت؛ موبایل را در حالت مزاحم نشوید بگذارید.
- نسخهٔ متن: اگر چاپی دارید، کنار بگذارید؛ در صفحه متن عربی را با فونت بزرگ انتخاب کنید.
- در صورت تمایل: دو رکعت نماز مستحب (در منابع مختلف نقل شده — اختیاری).
- قبل از شروع، یک بار صلوات بر محمد و آل محمد بفرستید.
- نکته: برای احکام و مسائل فقهی مربوط به آداب، به مرجع تقلید خود مراجعه کنید.