نماز جعفر طیار یکی از معروفترین و پرفضیلتترین نمازهای مستحبی در اسلام است که به دلیل آثار معنوی فراوان و سفارشهای بسیار پیامبر اکرم(ص)، جایگاه ویژهای میان مسلمانان دارد.
در این مقاله به نحوه خواندن نماز جعفر طیار و خواص وفضلیت های این نماز می پردازیم.
نماز جعفر طیار چیست؟
نماز تسبیح، نمازی است که پیامبر اکرم هنگام بازگشتِ جعفر بن ابی طالب از حبشه برای قدردانی از زحماتش، به عنوان هدیه به او آموزش داد؛ از این رو به نماز جعفر طیار مشهور شد. (من لا یحضره الفقیه، ج1، ص553؛ زاد المعاد، ص320-321)
جعفر طیار، پسر عموی پیامبر، برادر امام علی(ع) و از نخستین افرادی بود که به پیامبر ایمان آورده بود. (الاصابة، 1415ق، ج1، ص592)
او سرپرستی گروهی از مسلمانان را برعهده داشت که به دستور پیامبر از مکه به حبشه مهاجرت کرده بودند. (الطبقات الکبری، ج4، ص25-26)
این نماز بدین جهت که هدیه ای از جانب پیامبر(ص) به جعفر بود، نماز «حَبوَه» نیز گفته می شود. (من لا یحضره الفقیه، ج1، ص552)
نحوه خواندن نماز جعفر طیار
این نماز چهار رکعت است، دو تا دو رکعت، با دو تا سلام.
در رکعت اول حمد و سورهی زلزال قرائت میشود، در رکعت دوم حمد و سورهی عادیات.
سپس سلام میدهد. دو رکعت بعدی، در رکعت اول -که رکعت سوم میشود – سورهی نصر و در رکعت چهارم که رکعت دوم نماز دوم میشود، سورهی توحید بخواند.
بعد از قرائتها، در هر چهار رکعت، بعد از قرائت حمد و سوره، ۱۵ مرتبه در هر رکعت تسبیحات دارد: «سُبْحانَ اللّهِ، وَالْحَمْدُ لِلّهِ، وَلا إلهَ إلّا اللهُ، وَاللهُ أَکْبَرُ». در هر رکوع و سجده، ده مرتبه تسبیحات دارد. وقتی سر از رکوع و سر از سجده برمیدارد، ده مرتبه تسبیحات دارد، که مجموع تسبیحات میشود ۳۰۰ مرتبه.
مستحب است در سجده دوم رکعت دوم، بعد از تسبیحات بگوید :
سُبْحانَ مَنْ لَبِسَ الْعِزَّ وَالْوَقارَ ، سُبْحانَ مَنْ تَعَطَّفَ بِالْمَجْدِ وَتَکَرَّمَ بِهِ ، سُبْحانَ مَنْ لَایَنْبَغِی التَّسْبِیحُ إِلّا لَهُ ، سُبْحانَ مَنْ أَحْصیٰ کُلَّ شَیْءٍ عِلْمُهُ ، سُبْحانَ ذِی الْمَنِّ وَالنِّعَمِ ، سُبْحانَ ذِی الْقُدْرَةِ وَالْکَرَمِ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَعاقِدِ الْعِزِّ مِنْ عَرْشِکَ ، وَمُنْتَهَی الرَّحْمَةِ مِنْ کِتابِکَ ، وَاسْمِکَ الْأَعْظَمِ وَکَلِماتِکَ التَّامَّةِ الَّتِی تَمَّتْ صِدْقاً وَعَدْلاً ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَأَهْلِ بَیْتِهِ ، وَافْعَلْ بِی کَذا وَکَذا.
سپس به جای کَذا وَکَذا حاجت خود را بیان کنید .
پس از نماز دستها را بلند کرده و خدا را اینگونه بخواند: «یا رَبِّ یا رَبِّ یا رَبِّ…» تا نفس قطع شود، سپس «یا رَبّاهُ یا رَبّاهُ یا رَبّاهُ…» تا نفس قطع شود، سپس «رَبِّ رَبِّ رَبِّ…» تا نفس قطع شود، سپس «یا اَللّهُ یا اَللّهُ یا اَللّهُ…» تا نفس قطع شود، سپس «یا حَیُّ یا حَیُّ یا حَیُّ…» تا نفس قطع شود، سپس «یا رَحیمُ یا رَحیمُ یا رَحیمُ…» تا نفس قطع شود، سپس هفت مرتبه «یا رَحمانُ یا رَحمانُ یا رَحمانُ…»، و بعد هفت مرتبه«یا اَرحَمَ الرّاحِمینَ»
پس از اتمام نماز جعفر طیار به گفته شیخ طوسی مستحب است که دعای زیر خوانده شود :
«اللّهمّ انّی افتتح القول بحمدک و انطق بالثّناء علیک و امجدک و لا غایه لمدحک و اثنی علیک و من یبلغ غایه ثنائک و امد مجدک و انّی لخلیقتک کنه معرفه مجدک و ایّ زمن لم تکن ممدوحاً بفضلک موصوفاً بمجدک عوّاداً علی المذنبین بحلمک تخلّف سکّان ارضک عن طاعتک و کنت علیهم عطوفاً بجودک جواداً بفضلک عوّاداً بکرمک یا لا اله الّا انت المنّان ذو الجلال و الإکرام».
اگر وقت کافی برای خواندن نماز نداشتید اما مایل به خواندن آن هستید چهار رکعت نماز را بدون تسبیحات اربعه بخوانید، و هنگامی که مشغول به کار هستید 300 مرتبه تسبحیات اربعه را بخوانید.
امام صادق (علیه السلام) میفرمود: هر کسی عجله دارد، میتواند نماز جناب جعفر را بدون تسبیحات اربعه بخواند، سپس تسبیحات را در حالی که به دنبال کارهای خود میرود بگوید.( وسائلالشیعه ،ج ۸ ،ص ۶۰)
زمان خواندن نماز جعفر طیار
بهترین زمان برای خواندن نماز جعفر طیار، در ابتداى روز جمعه هنگام طلوع خورشید می باشد، هرچند در دیگر اوقات شب و روز و در طول هفته نیز مى توان آن را خواند.
در بین علماء نیز مشهور است که میتوان آن را به جای نوافل شب و روز خواند.
ابو بصیر از امام صادق (علیه السّلام) نقل میکند که: در هر زمان از شب یا روز که خواستی، نماز جعفر را بخوان. اگر خواستی نماز جعفر را در شب بخوان و آن را بخشی از نمازهای نافله شب خود قرار بده، و اگر خواستی این نماز را در روز بخوان و آن را بخشی از نمازهای نافله روز خود قرار بده.
نماز جعفر طیار برای ازدواج
از زبان آیت الله بهجت نقل شده است که : هرکس این عمل را (نماز جعفر طیار) بجا آورد، به حول و قوه الهی، گشایشی در امر ازدواج خواهد بود. اما این بدان منظور نیست که شخصی با یکبار خواندن نماز جعفر طیار در کار ازدواجش گشایش می باید، این امکان وجود دارد که با خواندن بارها و بارها به این امر دست یابد و هرگز امید خود را به خدا نباید از دست دهد.
این نماز موجب گشایش و حاجت روایی میشود،دختران و پسران دم بخت که نمی توانند فرد مناسب پیدا کنند و یا مشکلی در کار آنها پیش می آید می توانند با خواندن این نماز و توسل به خداوند تعالی از او بخواهند که فرد مناسبی در مسیر آنها قرار دهد.
نماز جعفر طیار برای حاجت
شیخ طوسی برای برآورده شدن حاجت از امام صادق(ع) روایت کرده است:
روزهای چهارشنبه و پنجشنبه و جمعه را روزه بدار و چون روز پنجشنبه به آخر رسد به ده مسکین، هر مسکینی یک مُدّ [به مقدار تقریبی 10 سیر] طعام صدقه بده؛ و در آغاز روز جمعه غسل کن و به محراب برو و نماز جناب جعفر را بخوان، آنگاه زانوها را برهنه ساز و بر زمین بگذار و بگو:
یَا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ، وَسَتَرَ الْقَبِیحَ، یَا مَنْ لَمْ یُؤاخِذْ بِالْجَرِیرَةِ،
وَلَمْ یَهْتِکِ السِّتْرَ، یَا عَظِیمَ الْعَفْوِ، یَا حَسَنَ التَّجَاوُزِ، یَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَةِ،
یَا بَاسِطَ الْیَدَیْنِ بِالرَّحْمَةِ، یَا صَاحِبَ کُلِّ نَجْوَیٰ، وَمُنْتَهَیٰ کُلِّ شَکْوَیٰ،
یَا مُقِیلَ الْعَثَرَاتِ، یَا کَرِیمَ الصَّفْحِ، یَا عَظِیمَ الْمَنِّ، یَا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اسْتِحْقاقِهَا؛
«ده مرتبه» یَا رَبَّاهْ یَا رَبَّاهْ یَا رَبَّاهْ،
«ده مرتبه» یا اللّهُ یا اللّهُ یا اللّهُ
«ده مرتبه» یا سیداهُ یا سیداهُ
«ده مرتبه» یا مولایاهُ، یا مولایاهُ
«ده مرتبه» یَا رَجَاءاهُ
«ده مرتبه» یَا غِیَاثَاهُ
«ده مرتبه» یَا غَایَةَ رَغْبَتَاهُ
«ده مرتبه» یَا رَحْمٰنُ
«ده مرتبه» یَا رَحِیمُ
«ده مرتبه» یَا مُعْطِیَ الْخَیْرَاتِ
«ده مرتبه» صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ کَثِیراً طَیِّباً کَأَفْضَلِ مَا صَلَّیْتَ عَلیٰ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِکَ
سپس حاجت خود را ز خداوند طلب کنید.
فضیلت های نماز جعفر طیار
امام صادق (ع) فرموده اند: «اى مفضّل! هرگاه تو را حاجت ضرورى پیش آید نماز جعفر را بخوان و این دعا را قرائت کن (دعای بعد از نماز) و حاجتت را از خدا بخواه که به خواست خدا برآورده میشود.»
در حدیث رسول خدا(ص) در مقام کسی که نماز جعفر گزارد، آمده است:اگر بر او مثل ریگ بیابان و کف دریا گناه باشد می آمرزد او را حق تعالی. (مفاتیح الجنان، ص692)
امام باقر (ع) فرموده اند : «در هر رکعت از نماز جعفر 75 بار تسبیحات گفته میشود که هر کدام 4 تسبیح است و جمعاً در هر رکعت 300 تسبیح میشود و روی هم 1200 تسبیح در 4 رکعت گفته میشود و خداوند عزوجل آنها را مضاعف میسازد (و چنانکه وعده فرموده در برابر هر حسنه ده حسنه پاداش عطا میفرماید) به پاداش آنها براى آن شخص، 12000 حسنه منظور میکنند که هر حسنه از آن در ارزش و گرانى قدر، مانند کوه احد و بزرگتر از آن است.»
امام صادق (ع) فرموده اند:«هر کس نماز جعفر را هر روز بخواند، بدی های او نوشته نمی شود و برابر هر تسبیحی که در این نماز می خواند خداوند به او یک ثواب عطا کرده و یک درجه در بهشت به او می بخشد.»
دل آدم روشن میشه با این محتوا
لطف دارید
خیلی ممنون که ما رو با فضیلت ها و احکام این نماز آشنا کردید