در روایات اسلامی، برای اولین شب هر ماه قمری اعمال و دعاهای ویژهای ذکر شده است که از جمله مهمترین آنها نماز اول ماه و دعای اول ماه قمری است. انجام این اعمال به نیت طلب خیر، برکت، سلامتی و دفع بلا برای ماه پیشرو توصیه شده و بسیاری از علما بر انجام آن تأکید کردهاند.
نحوه خواندن نماز اول ماه
از امام جواد علیهالسلام روایت شده است: هر گاه ماه جدید قمری آمد در روز نخست آن دو رکعت نماز بگزار و در رکعت اول آن پس از حمد ۳۰ بار سوره توحید و در رکعت دوم پس از حمد ۳۰ بار سوره قدر را بخوان؛ سپس صدقه بده که اگر این کار را کنی سلامتی در آن ماه را از خداوند متعال خریدهای.
و پس از اتمام نماز دعای زیر را بخوانید:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَ مَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا
به نام خدا كه رحمتش بسيار و مهربانىاش هميشگى است، هيچ جنبنده اى در زمين نيست، مگر اينكه روزى او بر خدا است
وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَ مُسْتَوْدَعَهَا كُلٌّ فِي كِتَابٍ مُبِينٍ
و قرارگاه و امانگاهش را خدا مى داند، همه اينها در كتابى روشن است.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كَاشِفَ لَهُ إِلا هُوَ
به نام خدا كه رحمتش بسيار و مهربانى اش هميشگى است، اگر خدا به تو زيانى رساند، جز او كسى برطرف كننده آن نيست،
وَ إِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
و اگر خيرى را براى تو بخواهد، فضل او را بازگرداننده اى نيست، آن را به هركس از بندگانش بخواهد مى رساند، و او آمرزنده و مهربان است.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْرا مَا شَاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِ
به نام خدا كه رحمتش بسيار و مهربانى اش هميشگى است، خدا به زودى پس از دشوارى آسانى قرار مى دهد، آنچه خدا خواست همان شود، نيرويى نيست مگر به خدا،
حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ وَ أُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ
خدا ما را بس است و نيكو كارگشايى است، كارم را به خدا وامى گذارم كه خدا بيناى به بندگان است، معبودى جز تو نيست، من از ستمكاران بودم،
رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ رَبِّ لا تَذَرْنِي فَرْدا وَ أَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ
پروردگارا من به آنچه از خير برايم فرود آرى نيازمندم، پروردگارا مرا تنها مگذار، كه تو بهترين وارثانى.
زمان نماز اول ماه قمری
زمان نماز اول ماه قمری در روز اول هر ماه قمری است. برخی از علما گفتهاند بهتر است این نماز در همان ابتدای طلوع خورشید اول ماه تا غروب آن روز خوانده شود تا آغاز ماه با یاد خدا و طلب خیر همراه باشد.
دعای روز اول ماه رمضان
در میان ماههای قمری، نماز و دعای اول ماه رمضان اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا این ماه زمان نزول رحمت و آمرزش الهی است. خواندن نماز اول ماه در شب نخست رمضان، همراه با دعا و صدقه، میتواند آغازگر ماهی پربرکت و سرشار از معنویت باشد،پس از خواندن نماز اول ماه رمضان این دعا را بخوانید:
«اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِيامِي فِيْهِ صِيامَ الصَّائِمِينَ، وَقِيامِي فِيْهِ قِيامَ القائِمِينَ، وَنَبِّهْنِي فِيْهِ عَنْ نَوْمَةِ الغافِلِينَ، وَهَبْ لِي جُرْمِي فِيهِ يا ألهَ العالَمِينَ، وَاعْفُ عَنِّي يا عافِيا عَنِ المُجْرِمِينَ».
خداوندا! روزهام را در این ماه روزه روزهداران قرار ده، و شب زندهداریام را شب زندهداری شب زندهداران، و بیدارم کن در آن از خواب بیخبران، و ببخش گناهم را در آن ای معبود جهانیان، و از من درگذر، ای در گذرنده از گنهکاران.
فضیلت خواندن نماز اول ماه
در روایات آمده است که انجام این نماز و دعا اول ماه آثار معنوی بسیاری دارد، از جمله:
- طلب خیر و برکت برای ماه پیشرو
- دور شدن بلا و مشکلات
- افزایش آرامش و امید
- توفیق بیشتر در عبادت و بندگی
به همین دلیل بسیاری از مؤمنان تلاش میکنند با نماز اول ماه قمری و دعای آن، ماه جدید را با یاد خدا آغاز کنند